Goed voor je hart

ZO KIES JE GOEDE
OLIJFOLIE 

Diana Coolegem

Olijfolie is een belangrijk onderdeel van het mediterrane dieet en staat bekend om zijn gunstige effect op het hart. Maar hoe kies je een goede olijfolie? En maakt het uit hoe je die gebruikt? Olijfsommelier Diana Coolegem legt het uit.

Diana raakte zeven jaar geleden gefascineerd door olijfolie toen zij en haar man een boerderij met olijfgaard in Italië kochten. Vanuit Nederland en Italië begeleidt ze het hele proces van haar olijfolie Di Lorenzetto – van boom tot fles – samen met lokale olijfboeren, plukkers en de perserij.

“Wat simpel lijkt, blijkt een wereld op zich. Alles begint bij de verzorging van de bomen: snoeien voor voldoende licht en lucht. Daarna is timing cruciaal. Te vroeg oogsten geeft een bittere olie, te laat oogsten maakt de olie vlak of azijnachtig. En na de oogst moet je snel persen, het liefst pers je binnen 24 uur, voor optimale versheid persen wij binnen 6 uur.”

Ze volgde een driejarige opleiding in Italië en is nu olijfsommelier en panellid bij het Nederlands Olijfolie Instituut. “Ik proef en beoordeel kwaliteit en herken fouten. Dat is belangrijk, want er wordt veel gefraudeerd met olijfolie.”

Waar let je op in de supermarkt?

Olijfolie is van nature een gezond vet dankzij de onverzadigde vetzuren. Maar vooral de polyfenolen maken het interessant: antioxidanten die bijdragen aan de bescherming van je bloedlipiden. “Ongeveer anderhalve eetlepel per dag is al voldoende,” zegt Diana.

Bij het kiezen van een goede olijfolie kun je op een paar dingen letten:

• Oogstdatum: hoe recenter, hoe beter. Polyfenolen nemen af na verloop van tijd.

• Herkomst: vage termen zoals ‘olijven uit de EU’ zeggen weinig.

• Geur: een goede olie ruikt fris en groen. Muf of kartonachtig? Dan is de olie oud.

• Smaak: een licht bittertje en een ‘pepertje’ in de keel zijn juist positieve signalen.

Verhitten of koud gebruiken?

Het idee dat je niet kunt bakken met extra vierge olijfolie is een misvatting. “Je kunt er prima mee bakken en braden,” aldus Diana. Wel speelt smaak een rol. Intensere, bitterdere oliën komen beter tot hun recht in koude toepassingen of bij gerechten waar smaak belangrijk is, zoals groenten of vis. Voor bakken kun je beter een mildere variant kiezen.

Verrassende toepassingen

Olijfolie is veelzijdiger dan veel mensen denken. Diana tipt een onverwachte combinatie: “Vanille-ijs met olijfolie, pistache en een beetje zeezout. Echt heerlijk.” Daarnaast werkt eenvoud vaak het best: groenten met een beetje citroenrasp en goede olijfolie, of een frisse witlofsalade.

Ze raadt af om kant-en-klare smaakoliën te kopen. “Voeg liever zelf verse ingrediënten toe, zoals basilicum. Dan weet je wat je gebruikt.”

5-stappen-thuistest 

Wil je zelf de kwaliteit van je olijfolie beoordelen? Met deze korte test kom je al ver:

1. Fles: kies bij voorkeur donker glas of blik. Licht tast de kwaliteit aan.

2. Etiket: let op oogstjaar en duidelijke herkomst. Olijfolie wordt niet beter met de tijd.

3. Ruiken: goede olie ruikt fris en groen. Weinig geur of zuur aroma is geen goed teken.

4. Proeven: let op bitterheid en een prikkel in de keel – dat wijst op kwaliteit.

5. Bewaren: houd olie koel, donker en goed afgesloten. Vermijd warmte en licht. In een dichte verpakking gaat extra vergine olijfolie gemiddeld zo’n 18 maanden mee. Na openen blijft extra vergine olijfolie zo’n 10-12 weken goed.

Met deze kennis kies je niet alleen een smakelijkere, maar ook een gezondere olijfolie.