INTERVIEW

DE KRACHT VAN
OUDER WORDEN

Duizendpoot Daphne Deckers is schrijfster, columniste, presentatrice, podcastmaker (Daphne op Donderdag) met meer dan 1,3 miljoen verkochte boeken op haar naam.

Je boek heet De kracht van ouder worden. Wanneer begon jij zelf bewuster na te denken over ouder worden en gezondheid?

Toen mijn vader overleed. Dat was in 2017, het jaar dat ik 50 werd. Er werd mij in interviews steeds vaker gevraagd of ik het erg vond dat ik een halve eeuw werd, of ik er tegenop keek, zo’n Sara-pop in de tuin. En ik dacht alleen maar: waar héb je het over, ouder worden is een cadeau dat je gegeven moet zijn! Door het overlijden van mijn vader realiseerde ik echter ook dat ik een generatie was opgeschoven: opeens kwam de eindigheid op mijn horizon, iets waar ik werkelijk nog nooit mee bezig was geweest. En opeens dacht ik: ik weet niet hoe oud ik ga worden. Maar wat ik wel weet, is hóe ik oud ga worden. Daar heb ik namelijk invloed op. Hoe doe ik dat zo gezond mogelijk? Wat kan ik zelf doen, wat moet ik gaan laten, hoe houd ik het een beetje leuk maar toch gezond?

Je schrijft ergens dat “oud altijd vijftien jaar ouder is dan je zelf bent”. Wanneer voelde jij je voor het eerst écht ouder - of juist nog helemaal niet?

Ja, in het begin van mijn boek zeg ik dat je gevoel voor wat ‘oud’ is, opschuift met je eigen leeftijd, haha. Tieners vinden iemand van 30 stokoud. Nu ik 57 ben, denk ik: vanaf je 70e, dan zul je je wel oud gaan voelen. Maar mijn oma van 88 heeft ’n keer tegen mij gezegd dat ze in het verzorgingstehuis werd omringd “door allemaal ouwe struiken.” Inmiddels heb ik dit geleerd: het gaat niet om je leeftijd, het gaat om je mentaliteit. Hoe je over ouder worden dénkt, blijkt een enorme invloed te hebben op hoe je ouder wordt. Kijk, natuurlijk zie ik dat ik ouder word. De huid van mijn elleboog is op een rimpelig scrotum gaan lijken, en als ik langs een spiegelende etalageruit loop, denk ik soms dat ik mijn moeder zie. Maar ik voel me energiek en sterk en in de bloei van mijn leven – en dat is waar het om gaat.

Tijdens het schrijven van je boek heb je je verdiept in longevity. Wat heeft je het meest verrast over gezond ouder worden?

Hoe belangrijk je sociale netwerk is. Je denkt: ik moet bewegen, stress vermijden, gezond eten, niet roken, niet drinken – en ja, dat helpt ook allemaal mee. Maar uit alle onderzoeken naar een lang en gelukkig leven, blijkt één ding steevast bovenaan te staan: vrienden. Familie. Een sociaal vangnet. Gezelligheid. Opstaan met een reden; ikigai, zoals de Japanners dat noemen. Je inzetten voor anderen. Mee blijven doen. Dat is allemaal zóveel belangrijker dat iedere ochtend allerlei poedertjes door je yoghurt te mixen. Blijf vooral de connectie zoeken met andere mensen.

Veel mensen kennen hun schoenmaat beter dan hun bloeddruk of cholesterol. Weet jij eigenlijk je eigen gezondheidsgetallen (zoals bloeddruk of cholesterol)?

Zeker. Vorig jaar had ik echt een emotioneel jaar. Mijn man Richard bleek opeens een aneurysma te hebben en moest een hartoperatie ondergaan, dat was een stressvolle tijd. Hij was nog niet op de been of mijn moeder kreeg de diagnose dementie. Echt verschrikkelijk. Mijn broer en ik hebben haar moeten verhuizen naar een verzorgingsresidentie. Heel mooi, maar zo verdrietig allemaal. En voor het eerst in mijn leven begon ik te zien dat mijn bloeddruk te hoog was. Gewoon van de stress. Toen moest ik even pas op de plaats maken, vakantie nemen, minder drop en zout eten, meer wandelen, buitenlucht opsnuiven. En loslaten. Inmiddels is mijn bloeddruk gelukkig ook weer gezakt, maar de snelheid waarmee hij omhoog schoot heeft me echt verrast. Stress is een stille sloper. In De kracht van ouder worden heb ik dan ook een citaat van Janneke Wittekoek opgenomen: “Het managen van stress is belangrijker dan welke boter je op je brood smeert.”

Je hebt het over de “reis naar binnen” die veel mensen rond hun vijftigste maken. Wat heeft die reis jou persoonlijk gebracht?

Toen mijn kinderen het huis uit gingen, was ik echt even kláár met zorgen. Er kwam tijd en ruimte om al die vrijgekomen tijd in nieuwe, creatieve ideeën te steken. 
Hoe ouder je wordt, hoe meer labels je gaat afwerpen die andere mensen (je ouders, je sociale omgeving) op jou hebben geplakt. Je gaat steeds meer denken: wat wil ík nog doen? Waar ga ik me voor inzetten? Met wie, en waar? Het verlangen naar een geslaagd leven verandert in een verlangen naar een gelaagd leven. Je begrijpt steeds beter het verschil tussen duur en waardevol: het geluk zit niet in materiële dingen en in andere zaken die ‘van buiten’ komen, maar in het kleine en het persoonlijke, de dingen die ‘van binnen’ zitten.

Gezond ouder worden gaat niet alleen over je lichaam, maar ook over je hoofd. Hoe belangrijk is mindset volgens jou?

Hier is behoorlijk veel onderzoek naar gedaan, en daar komt steeds hetzelfde uit: wanneer je je jonger voelt dan je leeftijd, bén je dat ook. Mensen met een positieve attitude over ouder worden zitten beter in hun vel, zijn actiever en levenslustiger. Wanneer je je alleen maar focust op alles wat er minder wordt met het ouder worden, zal je brein ook allemaal voorbeelden gaan zoeken waaruit dat blijkt. Met mijn boek De kracht van ouder worden heb ik juist willen laten zien wat er méér wordt. Ik heb ook niks met die rare term ‘waardig ouder worden’, die vreemd genoeg alleen voor vrouwen lijkt te gelden. Wie bepaalt wat waardig is? Doe vooral waar je blij van wordt! Ik pleit voor vaardig ouder worden, en liefst ook nog een beetje aardig ouder worden.

Wist je dat zo’n 80% van de hart- en vaatziekten te voorkomen is met een gezonde leefstijl? Wat zijn voor jou persoonlijk de belangrijkste gewoontes om fit en energiek teblijven - en heb je tips voor onze lezers?

Poe, 80% is echt veel. Ik heb een zittend beroep en dat is niet het meest gezonde uitgangspunt. Daarom heb ik zo’n mini-loopbandje gekocht en probeer ik iedere twee uur even een stukje te lopen terwijl ik mijn belletjes doe. Het beste is natuurlijk naar buiten, maar soms lukt dat niet door weer en verkeer. Iedere dag 10.000 stappen is best moeilijk, maar dan doe je er toch 7.000? Ik probeer me altijd te richten op wat wél lukt. Ik heb op mijn werkkamer ook een elastische band met handvaten liggen, waarmee ik oefeningen doe voor mijn schouders en mijn rug, want achter de computer groei ik anders helemaal krom. Ik doe ook twee keer per week krachttraining met mijn trainer, en probeer geregeld op de crosstrainer te staan. Daar heb ik een tv boven gehangen, zodat ik mijn favoriete series kan kijken. Alles om het vol te houden, haha.

Zijn er mensen die voor jou een voorbeeld zijn als het gaat om fit enenergiek ouder worden?

Ik vind Jennifer Aniston er altijd heel fit en sterk uitzien. Niet dat knokige wat je nu weer veel in Hollywood ziet. En op een heel ander niveau bewonder ik Hedy D’Ancona. Ik was twee jaar geleden bij een event waar zij een speech gaf. Ze klom zó met haar hippe gympjes op het podium en stak uit het blote hoofd een vlammend betoog af over de actuele stand van de vrouwenrechten. Wauw, die vrouw was toen 86! Gepassioneerd blijven, geïnteresseerd blijven, mee blijven helpen het verschil te maken. Alles kan nog. We moeten bij het ouder worden veel meer gaan denken in mogelijkheden.